متفرقه شعرهایی که تبدیل به ضرب‌المثل شده

[رهای انجمن]

در فرهنگ فارسی اشعار و ابیاتی وجود دارند که به صورت ضرب المثل در آمده اند ولی مصرع اول آنها مشخص نیست و تنها مصرع دوم معروف شده. در ادامه تعدادی از مشهورترین این ابیات را برای شما قرار میدهیم.

گر دایره ی کوزه زگوهر سازند
از کوزه همان برون تراود که در اوست.
(بابا افضل)

با سیه دل چه سود گفتن وعظ
نرود میخ آهنین در سنگ
(سعدی)

هر دم که دل به عشق دهی خوش دمی بود
در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست
(حافظ)

چنین است رسم سرای درشت
گهی پشت به زین و گهی زین به پشت
(فردوسی)

امیدوار بُوَد آدمی به خیر کسان
مرا به خیر تو امید نیست ، شر مرسان
(سعدی)

صوفی نشود صافی ، تا در نکشد جامی
بسیار سفر باید ، تا پخته شود خامی
(سعدی)

در تنگنای حیرتم از نخوت رقیب
یارب مباد آن که گدا معتبر شود
(حافظ)

در محفل خود راه مده همچو منی را
افسرده دل افسرده کند انجمنی را
(قائم مقام)

مرو به هند و بیا با خدای خویش بساز
به هر کجا که روی آسمان همین رنگ است
(صائب اصفهانی)

خلوت دل نیست جای صحبت اضداد
دیو چو بیرون رود فرشته در آید
(حافظ)

زلیخا مرد از این حسرت که یوسف گشته زندانی،
چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی
(صائب تبریزی )

منبع: تاریخ نگار| نکات جالب تاریخ ایران و جهان

 

[پناه]

خوب گیرد جام را ساقی به دست
کار نیکو کردن از پرکردن از پر کردن است
بابا افضل
***

تو مو می‌‌بینی و من پیچش مو
تو ابرو من اشارت‌‌های ابرو

❈❈❈

میان ماه من تا ماه گردون
تفاوت از زمین تا آسمان است

❈❈❈

اصل بد نیکو نگردد ز انکه بنیادش بد است
تربیت نا اهل را چون گردکان بر گنبد است
***

پرسی که تمنای تو ازلعل لبم چیست؟
آن جا که عیان است چه حاجت به بیان است
***

با خرابات نشینان ز کرامات ملاف
هرسخن جایی و هر نکته مکانی دارد
***

صوفی نشود صافی، تا در نکشد جامی
بسیار سفر باید، تا پخته شود خامی
سعدی

❈❈❈

امیدوار بُوَد آدمی به خیر کسان
مرا به خیر تو امید نیست، شر مرسان

سعدی

❈❈❈

 

[پناه]

هیچ آدابی و ترتیبی مجوی
هر چه می‌خواهد دل تنگت بگوی
❈❈❈

زی تیر نگه کرد و پر خویش بر او دید
گفتا ز که نالیم که از ماست که بر ماست
❈❈❈

در جهان پیل مست بسیار است
دست بالای دست بسیار است
❈❈

در تنگنای حیرتم از نخوت رقیب
یارب مباد آن که گدا معتبر شود
حافظ
❈❈❈

به پیری رسیدم در این کهنه دیر
جوانی کجایی که یادت به خیر
❈❈❈

ترسم نرسی به کعبه ای اعرابی
کاین ره که تو می‌روی به ترکستان است

 

[پناه]

حافظ از باد خزان در چمن د هر مرنج
فکر معقول بفرما، گل بی‌خار کجاست
حافظ
❈❈❈

عمرها در پی مقصود به جان گردیدیم
دوست در خانه و ما گرد جهان گردیدیم
سعدی
❈❈❈

سر گرگ را هم اول می‌باید برید
نه چون گوسفندان مردم درید
سعدی
❈❈❈

خدایا چنان کن سرانجام کار
تو خشنود باشی و ما رستگار
❈❈❈

از طلا گشتن پشیمان گشته‌ایم
مرحمت فرموده ما را مس کنید
❈❈❈

دیدار یار غایب، دانی که چه ذوقی دارد
ابری که در بیابان بر تشنه‌ای ببارد
سعدی
❈❈❈

خشت بر دریا زدن بی حاصل است
مشت بر سندان زدن نه کار عاقل است
عمان سامانی
❈❈❈

کند هم‌جنس با هم‌جنس پرواز
کبوتر با کبوتر، باز با باز