آموزشی آموزش جامع فاصله و نیم فاصله

[پناه]

سلام و درود به همه دوستان.
در خدمت‌تون هستیم با آموزش جامع فاصله و نیم فاصله که اکثرا همگی باهاش درگیر هستیم.
مطمئناً اگر این تاپیک رو بادقت مطالعه کنید، دیگه در این مورد مشکلی نخواهید داشت.
«باتشکر»​

 

[پناه]

چه زمانی از نیم فاصله استفاده کنیم؟

🖋️پیشوند «می» در نوشتار معیار و شکسته‌نویسی:
می‌روم.
می‌نویسد.
برمی‌گردیم.
می‌خواهم بروم.
میگه.
می‌اومد.
می‌خواد.
برمی‌گردونه.


🖋️واژه‌هایی با پیشوند «بی»:
بی‌‌خردان.
بی‌کس‌وکار.
بی‌عرضه.
بی‌‌شیله‌پیله.
بی‌کلاس.
بی‌نمک.
بی‌عرضه.


🖋️ ترکیب‌های عطفی واژگانی:
حمل‌ونقل.
کسب‌وکار.
رفت‌وآمد.
پرت‌وپلا.


🖋️حرف اضافه «به» + اسم:
به‌آسانی.
به‌درستی.
به‌حق.
به‌خصوص.
به‌خوبی.
به‌دقت.
به‌زودی.
به‌سلامتی.
به‌شدت.
به‌وفور.
به‌ویژه.
به‌سختی.
به‌اصطلاح.
به‌موقع.


🖋️ حرف اضافه «در» + اسم:
دراصل.
درواقع.
درضمن.
درکل.
درنتیجه.
درنهایت.
درحقیقت.


🖋️ سوم شخص مفرد ماضی نقلی:
آمده‌ام.
آمده‌ای.
آمده‌است.
آمده‌ایم.
آمده‌اید.
آمده‌اند.


🖋️ واژه «درهم» (حرف اضافه + ضمیر) در ترکیب با واژه‌های مرکب به عنوان اسم یا صفت:
درهم‌آمیختگی.
درهم‌آمیخته.
درهم‌برهم.
درهم‌پیچیده.
درهم‌تنیدگی.
درهم‌تنیده.
درهم‌فرورفته.
درهم‌فشرده.


🖋️ در کلمه‌های مختوم به «ها» به نشانه جمع:
کتاب‌ها.
خانه‌ها.
باغ‌ها.
حساسیت‌ها.
دروازه‌ها.

 

[پناه]

🖋️ «هیچ» در پیشوند با برخی واژه‌ها:
هیچ‌جا.
هیچ‌یک.
هیچ‌کدام.
هیچ‌کس.


🖋️ ترکیب‌های اضافی (موصوف و صفت، مضاف و مضاف الیه):
دست‌کم.
صرف‌نظر.
سیب‌زمینی.
آب‌میوه.
آب‌لیمو.


🖋️«تان، مان، شان» بعد از کلمه:
کتاب‌تان.
خانه‌شان.
سخن‌تان.
دوست‌مان.


🖋️ جزء دوم کلمه با «الف» آغاز شود:
دل‌انگیز.
عقب‌افتادگی.
کم‌احساس.


🖋️ حرف آخر جزء اول با حرف دوم جزء دوم همانند یا هم‌مخرج باشند:
آیین‌نامه.
پاک‌کن.
کم‌مصرف.
چوب‌پرده.


🖋️ یک جز از واژه مرکب، عدد باشد:
پنج‌تن.
هفت‌گنبد.
هشت‌بهشت.
دوچرخه.


🖋️ کلمه‌های طولانی که باعث دشوارخوانی می‌شود:
عافیت‌طلبی.
مصلحت‌بین.
پاک‌ضمیر.
حقیقت‌جو.

 

[پناه]

🖋️ یک جزء از واژه مرکب،‌ صفت مفعولی یا صفت فاعلی باشد:
نمک‌پرورده.
اخلال‌کننده.
پاک‌کننده.


🖋️ «یک» قبل از برخی واژه‌های پرکاربرد در گفتگوهای داستان بیاید:
یک‌جور.
یک‌ریزه.
یک‌سری.
یک‌عالم.
یک‌کم.
یک‌مقدار.
یک‌وقتی.
یک‌وقت.
یک‌وقت‌ها.


🖋️ «که» بعد از بسیاری از واژه‌ها:
چنان‌که.
آن‌که.
این‌که.
(به جز «یلکه»)


🖋️ در واژه‌هایی که «شیر»، «شیرین»، «شیرینی» به کار رفته است:
شیرین‌زبان.
شیرینی‌پزی.
شیرینی‌جات.
جوش‌شیرین.
شیرین‌بیان.
آب‌شیرین‌کن.
شیشه‌شیر.
سیراب‌شیردان.


🖋️ پیشوندواره «قابلِ» و «غیرقابلِ» که با واژه پس از خود صفت می‌سازند:
قابل‌قبول.
قابل‌شمارش.
غیرقابل‌شمارش.
غیرقابل‌قبول.


🖋️ دو عدد با معدود بیایند:
سه‌چهار بار.


🖋️ جمله‌ها یا فعل‌هایی با واژه «به‌خیر»:
وقت به‌خیر.
سفر به‌خیر.
به‌خیر گذشتن.
ختم به خیر. (فاصله)
عاقبت‌به‌خیر. (نیم فاصله)



🖋️ صفت شمارشی (عدد) + اسم + «ه»:
یک‌روزه.
یک‌شنبه.
یک‌تنه.
دوزبانه.
دوکاره.
چندمنظوره.
چندماهه.



🖋️ چند حرف‌های انگلیسی:
بی‌ام‌و.
ال‌سی‌دی.
سی‌دی.
پی‌دی‌اف.



🖋️ عنوان‌ها و القاب:
ننه‌بلقیس.
شازده‌کوچولو.
خاله‌سارا.

 

[پناه]

🖋️ عدد + «به» + عدد:
یک‌به‌یک.
سه‌به‌سه.


🖋️عدد + «تا» + عدد:
دوتادوتا.
سه‌تا‌سه‌تا.


🖋️ واژه + صفت مفعولی:
آموزش‌دیده.
تثبیت‌شده.
جان‌باخته.
دل‌سوخته‌.
زبان‌بسته.‌
قوام‌یافته.
منتشرشده.‌


🖋️ صفت مفعولی + شده:
دیده‌شده.
ریوده‌‌شده.
شسته‌شده‌.
شنیده‌شده.
گفته‌شده.
نوشته‌شده‌‌.


🖋️ صفت + تر/ترین:
بزرگ‌تر.
کوچک‌تر.
کمرنگ‌تر.
پررنگ‌ترین.
سیاه‌تر.
دلنشین‌تر.
کوتاه‌ترین.


🖋️ واژه + شناسی:
روان‌شناسی.
زبان‌شناسی.‌


🖋️ ترکیب (واژه + بن مضارع + به) که اسم می‌سازد:
آب‌رسانی.
آدم‌فروشی.
اتوشویی.
خانه‌داری.
دروغ‌گویی.
دوست‌یابی.‌
فرصت‌طلبی.
قالی‌شویی.
عقب‌نشینی.
کتاب‌خوانی.
ملی‌گرایی.
نامه‌رسانی.
همه‌پرسی. (بن مضارع: فعل دستوری منهای «ب»)

🖋️نکته:
بیندیشد، بیفتد. / نیندیشد، نیفتد. ✅
بی‌اندیشد. بی‌افتد./بیاندیشد، بیافتد.❌


🖋️نکته:
«بی هیچ» یک گروه حرف اضافه‌ای در نقش قید است و بنابراین همیشه ا فاصله نوشته می‌شود:
بی هیچ گزندی ✅
بی هیچ کلامی ✅


🖋️نکته:
پسوند «وار» از نظر پیوسته‌نویسی از قانون خاصی پیروی نمی‌کند. در بعضی واژه‌ها نیم فاصله و در برخی دیگر پیوسته نوشته می‌شود:
طوطی‌وار.
فردوسی‌وار.
پری‌وار.
بزرگوار.
سوگوار.
خانوار.


🖋️ نکته:
واژه‌هایی که با «دل» شروع می‌شوند، معمولاً هم پیوسته و هم نیم فاصله نوشته می‌شوند:
دلسرد/ دل‌سرد✅
دلسوز/ دل‌سوز✅
دلگشا/ دل‌گشا✅
دلگرمی/ دل‌گرمی✅
دلخور/ دل‌خور✅
دلواپس/ دل‌واپس✅

 

[پناه]

🖋️ نکته:
از میان صفت‌های تفضیلی و عالی، چهار کلمه پیوسته نوشته می‌شوند:
بیشتر.
کمتر.
بیشترین.
کمترین.


🖋️ تمام مرکب‌های اتباعی ( با واو، یا بدون واو) همواره نیم فاصله یا بی‌فاصله نوشته می‌شوند:
دک‌ودهن.
دم‌و‌دستگاه.
گل‌وگشاد.
چاله‌چوله.
قاتی‌پاتی.
ریزه‌میژه.


🖋️ حرف ربط مرکب از دو یا چند تک واژه آزاد تشکیل شده ه برخی از آنها با فاصله و برخی نیم فاصله نوشته می‌شوند:
از آن‌جا که.
از زمانی که.
از وقتی که.
از هنگامی که.
این‌طور که.
آن‌طور که.
با این‌که.
با آن‌که.
با وجود این.
با وجود این‌که.
با وجود آن‌که.
برای این‌که.
برای آن‌که.
بعد از این‌که.
بعد از آن‌که.
تا این‌که.
تا آن‌که.
جایی که.
تا زمانی که.
تا وقتی که.
جز این‌که.
جز آن‌که.
صرف‌نظر از این‌که.
 صرف‌نظر از آن‌که.
مگر این‌که.
مگر آن‌که.
وقتی که.
هروقت که.
هر وقتی که.
هرچند که.
هرکجا که.
هرگاه که.
هنگامی که.
اگر که.
چنانچه.
نکته:
در حالی که/ درحالی‌که✅ هر دو درسته.

 

[پناه]

🖋️ حرف ربطی که نیم فاصله نوشته می‌شوند:
ازاین‌رو.
اگرچه.
گرچه.
بنابراین.
چراکه.
چنانچه.
چنان‌که.
چندان‌که.
چون‌که.
حال‌آن‌که.
زیراکه.
وگرنه.
هرچند.
همان‌که.
همچنان‌که.
همین‌که.


🖋️ واژه‌هایی که «این» دارند نیم فاصله نوشته می‌شوند:
این‌جا.
این‌جوری.
اینجانب/ این‌جانب (هر دو درسته)
این‌جور.
این‌‌چنین.
این‌چنینی.
این‌ریختی‌‌.
این‌سو.
این‌سان‌.
این‌شکلی.
این‌قدر.
این‌طرف.
این‌طور.
این‌طوری.
این‌که.
این‌کاره.
این‌گونه‌‌.
آن‌گونه.
این‌وآن‌‌.
این‌وراون‌ور.
این‌ها.
این‌همه.
آن‌همه.
این یکی (ضمیر)
این‌قدرها.
این‌همانی.


🖋️ واژه‌های «تک» دار که نیم فاصله نوشته می‌شود:
تک‌آهنگ.
تک‌باف.
تک‌یرگ.
تک‌بند‌‌.
تک‌بیتی‌‌.
تک‌پر‌‌.
تک‌پسر.
تک‌دختر‌.
تک‌پوش‌‌.
تک‌تاز‌‌.
تک‌تک‌.
تک‌تیر‌‌.
تک‌تیرانداز‌‌.
تک‌جداره‌‌.
تک‌چرخ‌‌.
تک‌خال.
تک‌درخت‌‌.
تک‌سایز‌‌‌.
تک‌ضرب‌‌‌.
تک‌سرفه‌‌.
تک‌سرنشین‌‌.
تک‌سوار‌.
تک‌فرزند‌‌.
تک‌وتنها‌‌.
تک‌وتوک.
تک‌نفری‌‌.
تک‌گویی.

 

[پناه]

🖋️ برخی از قیدهای حرف اضافه‌ای همواره نیم فاصله نوشته می‌شود:
به‌آسانی.
به‌اجبار.
به‌اشتباه‌‌.
به‌اندازه‌‌.
به‌تدریج.
به‌تنهایی‌.
به‌خصوص.
به‌خوبی.
به‌درستی‌‌.
به‌دقت‌‌.
به‌راستی.
به‌روشنی‌‌.
به‌زحمت‌‌.
به‌زودی‌‌.
به‌زیبایی‌.
به‌سادگی‌‌‌.
به‌سختی‌‌.
به‌سرعت‌‌‌.
به‌سلامتی‌‌‌.
به‌شدت‌‌‌.
به‌ظاهر‌‌‌.
به‌علاوه‌‌‌.
به‌قاعده.
به‌مرور‌‌‌.
به‌موقع‌‌‌.
به‌ناگاه.
به‌نسبت‌‌‌.
به‌وضوح.
به‌وفور.
به‌ویژه‌‌‌.


🖋️نکته:
در زبان عربی، ۵ قید وجود دارد که همواره پیوسته نوشته می‌شوند و نباید با «به» نوشته شوند:
بذاته، برأی‌العین، بشخصه، بعینه، بنفشه✅
به‌ذاته، به‌رأی‌العین، یه‌شخصه‌‌، یه‌عینه، به‌نفسه❌



🖋️ فاصله گذاری «هیچ»:
هیچ در نقش صفت، همواره با واژه بعد از خود با فاصله نوشته می‌شود:
هیچ گربه‌ای.
هیچ رفتاری.
اما اگر هیچ در ترکیب با برخی از واژه‌ها یک واژه مرکب تشکیل دهد، در آن صورت نیم فاصله نوشته می‌شود:
هیچ‌کس.
هیچ‌کدام.
هیچ‌جوره.
هیچ‌جور.
هیچ‌چیز.
هیچ‌گاه.
هیچ‌یک.
هیچ‌وقت.


🖋️فاصله گذاری «هم»:
✅ کلمه بسیط گونه باشد: همشهری، همشیره، همدیگر، همسایه، همچنین، همچنان.
✅ جژء دوم، تک‌هجایی باشد: همدرس، همسنگ، همکار، همراه،
جزء دوم با مصوت «آ» شروع شود: همایش، هماورد، هماهنگ.
هم‌اسم.
هم‌مرز‌‌.
هم‌مسلک‌‌.
هم‌آرزو.
هم‌آرمان‌‌.
هم‌صنف‌‌.
هم‌صوت.
هم‌تیم‌.


🖋️ کسره خفیف:
مهدِکودک.
دستِ‌کم
آب‌زیرِکاه
پشتِ‌بام
پشتِ‌پا
پشتِ‌پرده
پشتِ‌جلد
پشتِ‌چشم نازک کردن
پشتِ‌کوهی
پشتِ‌سر کسی صفحه گذاشتن.
پشتِ‌سرِهم
پشتِ‌کنکوری
پشتِ‌گوش
پشتِ‌میزنشین
پشتِ‌هم

نکته مهم:
به احتمال قریب به یقین.
به این علت.
به این ترتیب.
به این مفتی‌ها.
به روی چشم.
به شرط چاقو.
به عبارت دیگر.
به عناوین مختلف.
به مجرد این‌که.
به مرور زمان.
به نحوی که.
به وقت تهران.
به دلایلی چند.
به احتمال قوی.
به مرحمت شما.

🖋️نکته مهم:
افعال چهارحرفی، بدون فاصله و پیوسته نوشته می‌شوند:
میشد.
میشه.
میره.
میگه.
میاد.